- W rumuńskich wierzeniach ludowych vâlve to duchy, zjawy lub istoty nadprzyrodzone, które pełnią rolę strażników.
- Najczęściej kojarzone są z:
- kopalniami i bogactwami podziemia,
- skarbami ukrytymi w górach,
- a czasem z miejscami nawiedzonymi i rozstajami dróg.
- Mogą być zarówno dobre (chronią ludzi, ostrzegają przed niebezpieczeństwem), jak i złowrogie (przynoszące pecha i zgubę).
⚒️ Vâlve górnicze
- Najwięcej podań pochodzi z Transylwanii i Banatu, czyli regionów, gdzie wydobywano metale i sól.
- Górnicy wierzyli, że vâlve są strażnikami rud i złóż.
- Jeśli ktoś był chciwy i chciał zabrać więcej niż mu się należało – vâlva mogła go ukarać:
- sprowadzić zawalenie chodnika,
- zgasić lampę,
- doprowadzić do wypadku.
- Jeśli górnik był uczciwy, duch ostrzegał go przed niebezpieczeństwem – np. stukaniem w skałę.
🌑 Rodzaje Vâlv
- Vâlve albe („białe”) – duchy dobre, opiekuńcze. Mogły przybierać postać młodej kobiety w bieli lub świetlistej zjawy.
- Vâlve negre („czarne”) – złe duchy, zwiastujące śmierć i katastrofy. Często widziane jako ciemne cienie, koty, psy albo nietoperze.
- Vâlva băii – duch kopalni, strażnik złóż.
- Vâlva comorii – duch skarbu, pilnujący zakopanych bogactw.
🔮 Cechy i zachowania
- Mogą zmieniać kształty – zjawiać się jako człowiek, zwierzę lub mgła.
- Wędrują po lasach i górach, szczególnie w nocy i o północy.
- Strażnicy równowagi – nagradzają uczciwych, karzą chciwych i niegodziwych.
- Uważano, że to one są odpowiedzialne za dziwne zjawiska w kopalniach: stukoty, nagłe wybuchy gazu, zawalenia.
🌕 Jak ludzie się chronili przed vâlvami?
- Modlitwy i krzyże – górnicy zawsze mieli przy sobie krzyżyk lub medalik.